پس از گرفتن کارنامه قبولیم در خرداد ماه به عشق خرید و داشتن دوچرخه 24 ، یکماه تمام به کار بنّایی در ساختمان دو طبقه ایی در باغ مُعین را شروع کردم . استاد مجید بنّایی جوان و تَر و فرزی بود که بدنی کاملاً ورزیده و آفتاب سوخته داشت . هیبت او نشانی واضح از سالها کار طاقت فرسا و دائمش در کار بنّایی بود . در هنگام کار عادت داشت با صدای بلند آواز بخواند ، از صدای خوبی بهره نبرده بود امّا ترانه هایش محیط خسته کننده و زمخت کار را قابل تحمل میکرد .
هوا به شکل کاملاً بی رحمانه ایی داغ و کار طولانی و نفس گیر و دستمزد بسیار اندک و عزیز بود . شبها در همان ساختمان نیمه کاره میخوابیدم . آجرهای سوراخ دار کریشان را در کنار هم قرار داده و روی آنها کارتن های مقوایی فرش میکردم ، چه کیفی داشت دم غروب وقتی دستان پرُ از گچ و پاهای گِل آلوده ام را شُسته و روی آنها دراز میکشدم ، دستهایم را زیر سر گذاشته و ساعتها به آسمان پر ستاره خیره میشدم . هر شب قبل از خواب در رویای سکر آوری می دیدم که دوچرخه ایی نرم و آرام بسویم می خزد و صدایی مرموزبا پژواکی لطیف به همراهش که میگفت : احمد این دو چرخه مال توه بگیرش !! عاشقانه وراندازش میکردم ، سوارش می شدم و باشتابی مرگ آسا به سوی خانه پایدون میزدم تا عروس رویاهایم را به همه نشان دهم ، آنقدر این رویا برایم شیرین و دلچسب بود که دلم نمی خواست خواب به چشمانم سرازیر شود . شبهایی که از نسیم خنک شبهای کارون خبری نبود نیش سوزناک پشه کوره ها امانم را میبرید ، گاهی خشت و خوار کردن دست و پایم که محّل نیش زدن پشه ها بودآنقدر ادامه پیدا میکرد که خون از پوست آفتاب سوخته ام بیرون میزد .
یک، هفت ، سیزده ، بیست ، بیست و چهار ، و سی روز گذشت . روزها اگرچه به سختی امّا به سرعت باد و برق سپری شدند . اصلاً در فکر این نبودم که کار ساختمان ختم به خیر میشود یا نه ؟ همه ی فکر و ذکرم این بود که کی یکماه تمام میشود تا من با گرفتن دستمزدِ یک ماهه ام راهیِ بازار کاوه شده و دو چرخه ی بیست و چهاری خریده و به خانه برگردم .
بلاخره روز موعود و بزرگ فرا رسیده بود ، سراپا عشق و شور شده بودم ، عروس رویاهایم را در دو قدمی خود می دیدم که دست در کمرش برده و از بوی خوش نو بودن و همراهیش لبریزشور و شوق میشدم . گذر زمان را ادراک نمیکردم . استاد مجید آهسته آهسته اسکناس های کهنه را در مقابلم شمرد و چند بار متّفکرانه ضرب و تقسیم کرد و چند بار هم آمرانه و با مهربانی از من پرسید : دستمزدت درسته احمد؟؟ گفتم : بله اوسا ، دستت درد نکنه .گفت : کارمون هنوز تموم نشده تو کارگر خوبی هستی ، دو چرخه که خریدی بازم بیا همینجا که کار کنی . گفتم : چشم ، حتماً . خداحافظ کردم و باسرعت از اونجا دور شدم .
حالا توی بازار کاوه بودم . ساعت نُه و نیم صبح بود ، زندگی در حال جریان و همه در پی کار خود بودند ، دو چرخه های چند فروشگاه را ورنداز کردم تا چرخ مورد علاقه ام را انتخاب کنم ، بلاخره پیدایش کردم ، او به من خیره شده بود و آهسته صدایم میکرد که : من اینجام !
وقتی فروشنده فاکتور خرید دو چرخه را بنامم نوشت و چرخ را تحویلم داد ازم پرسید: آقا پسر حالا بلدی سوار بشی؟ نگاهش کردم و گفتم نه ! امّا یاد میگیرم ! از لابلای جمّعیت راهی باز کردم و از خیابان کاوه بطرف شط رفتم ، از آنجا به سمت آخر اسفالت راهی شدم ، باید به کوت عبداله میرفتم .
وقتی به خیابانهای خلوت میرسیدم پا به رکاب می شدم امّا خیلی زود تعادلم را از دست داده و همراه با دو چرخه به شدت به زمین می افتادم . ناامید نشده و سعی می کردم که با هر قیمتی که شده سوار چرخ بشوم ، بعد از چند بار زمین خوردن ، زانوهاو آرنجهایم زخمی و خون از آنها بیرون زد ، آستین پیراهن و سرزانوی های شلوارم خونی و پاره شد .
حالا میتوانستم کمی روی پدال خود را نگه دارم ، سُکان را محکم گرفته و با پای راست بر زمین میزدم تا چرخ سرعت بگیرد ، در کنار نرده های بلوار وقتی ساختمان چند طبقه هتل استوریا را پشت سر گذاشتم از زیر پُل سفید رد شدم ، باغچه ها پُر بود از بوته های شمشاد که گُلهای مخملی و رنگارنگ کوکب آنها را زینت داده بود هوای خنک کارون همه ی وجودم را در آغوش گرفته و احساس پرواز چون شربتی خنک و گوارا دشت سینه ام را در برگرفت . یادم نمی آید که چند بار در هنگام سوار شدن به دوچرخه افتادم ! امّا هر بار به شدت زمین را بوسه زدم و قسمتی از بدنم زخم بر داشت . بیشتر به فکر دو چرخه بودم تا مبادا آسیبی به چرخم برسد .
یکبار از بس به پاهایم نگاه کردم که درست روی پنجه ی پدال قرار گرفته اند یا نه ؟! از مسیر منحرف شدم و در سرازیری خاکی شیب مانندی در حالیکه خیس عرق بودم و مضطرب و دلواپس از افتادن ، به فنس های آهنی ایستگاه برقی برخورد کرده و سر و پیشانیم شکاف برداشت و خیسی خون گرمم تا روی دکمه های پیراهنم پایین آمد . شده بودم مثل خروس سفیدی که سرش را بُریده و روی زمین رها کرده باشند و آن زبان بسته آنقدر بال بال زده تا همه ی بال و پر سپیدش غرق در خون شده باشد .
اگر چه سعی در سوار شدن بر چرخ آرزوی نهاییم بود امّا از عبور عابرین هم غافل نبودم ، هر گاه متّوجه شلوغی مکانی در مسیرم میشدم از سوار شدن بر دوچرخه خودداری میکردم ؛ امّا میدیدم که آنها با چه تعجّبی مرا ورنداز میکردند که بدنم آش و لاش شده بود، لابد فکر میکردند توی دعوا چند نفر با گرز و چماق به جانم افتاده اند و حسابی از خجالتم در آمده اند !
حالا به کانتکس رسیده بودم ، از گاومیش آباد گذشته و بعد از نخلستان های باغ نمکی کمی هم در کنار مؤسسه دشتستانی نشسته و به حوضچه های طبیعی و بزرگ پرورش ماهی های غول پیکرش نگاه کرده بودم ، هنوز از سرو صورتم کمی خون می آمد ولی خون دست و پایم بند آمده بود ، قسمتهایی از پیراهن و شلوارم پاره پاره و خون روی آنها خشک شده بود . ناخن انگشت پای راستم که از گوشت جدا شده و خاک به زخمش نشسته بود کمی اذیتم میکرد ، توی دلم میگفتم : کاش دوستم اینجا بود و رویش میشاشید تا دردش ساکت شود !!
شدت عبور مینی بوسهای خط و کامیونهای پُر از آجر در جاده را تنها گاهی متّوجه میشدم که صدای بوق های نا هنجارشان مرا متّوجه خود میکرد ، عبور گله های گاومیش از عرض جاده و واق و واق چند سگ از دور دست بشارت رسیدن به کوت عبداله را بمن میداد ، از نیزار بغل قبرستان و مقبره سید صالح که رد شدم ساعت پنج و نیم بعداز ظهر بود ، پیاده شدن کارگران کارخانه آجر جنگیه از مینی بوسی آبی رنگ مرا مّتوجه زمان کرد .
چون شاهینی تیز چنگال و مغرور بر پهنه آسمان کبود با لکه های پراکنده ی ابر ، سوار بر دوچرخه بیست و چهار چینی با پیکری خون آلوده در هوای نه گرم نه خنک عصر ، پیروز بر نیروی جاذبه زمین و موّفق در حفظ تعادل ، رکاب زنان از مقابل سرباز مسلح ایستاده در اتاقک نگهبانی پاسگاه کوت عبداله گذشتم . خیل جماعت مرد وزن که عادت به نشستن در بیرون از خانه داشتن زمزمه کنان و با تعّجبی وصف ناپذیر، بعضی نشسته و برخی ایستاده در حالیکه مرا با انگشت به هم نشان می دادند به محّله خود وارد شدم .
29 شهریور ماه 1386
پا وبلاگی:
بانوی عزیز ممنون از محبت و لطف سرشار شما . کمی سعی کردم اما ممنون میشوم اگر کمک کنید
خاک به طعم عسل
عصر جُمعه بود که داشتم باغچه های بیرون از حیاطِ خُونه را آب میدادم که همسایمون سردار ، از خُونه شون زد بیرون ، توی دلم گفتم : واویلا آلانه که مغزم رو بخوره از بسکه حرف میزنه !!! اومد پیشم سلام علیکی کردیم و داشتیم چاق سلامتی میکردیم که آقای حبیبی همسایه دو خانه آنطرف ترمان در حالیکه با پارچه سفیدی فک و صورتش را بسته وگره بزرگی هم بالای سرش زده بود ، به آرامی از کنار ما گذشت وبا دست سلام تلخی کرد و رفت . آثار درد و رنج در چهره اش موج میزد .
سردار گفت : بیچاره ...... حرفشو قطع کردم و ازش پرسیدم : حبیبی چشه ؟ دندونشو کشیده ؟! با تعّجب نگاهم کرد و پرسید: یعنی احمد آقا تو خبر نداری ؟! با تعجب گفتم :نه ، مگه چی شده ؟! گفت : حبیب پسرش با مشت زده تو دهنش و فکش رو شکونده !!! مثل آدمای جن زده پریشون شدم و پرسیدم: آخه برا چی ؟؟ ! سردار با آب و تاب و تکه کلامش معروفش که دائم میگه : ( حواست هست ؟ ) گفت : زن حبیب میشنیه تو حیاط دمِ در پای لوله ، حواست هست؟ و هر وقت لباس میشوره تشت آب و تاید رو میرزه همون جا ، حواست هست ؟ میدونی ؟! خوب حیاطشون موازئیک نداره دمِ در گِل و شُل میشه ، بیچاره حبیبی چشاش ضعیفن خوب نمی بینه چن بار تُو حیاط لیز خورده و افتاده ، حواست هست؟حبیبی دیروز سر زن حبیب که داشته رخت میشُسته دادمیزنه که : بابا ملاحظه داشته باشین ، من نمی بینم ، چن بار باید لیز بخورم و بیفتم ؟همه ی جونم درد میکنه بابا خدا رو خوش نمیاد .
ظهر که حبیب میاد خونه ، حواست هست ؟ ننشسته زنش شروع میکنه به غرولند که : بابات با من دعوا میکنه و فلان و بهمان ،حبیب هم عصبانی میشه ، حواست هست ؟ میره سراغ پدر بخت برگشتش و با یه مشت محّکم فک پدرشو میشکنه ، بیچاره حبیبی فقط فرصت میکنه بگه آخ . حواست هست؟؟؟؟؟
آقای حبیبی پدر شهیده ، پسر بزرگش یاور ، تو بمباران های هوایی جنگ ایران و عراق سر کارِ تو صنایع فولاد شهید میشه . میگن از اون آدمایی بوده که سرش به تنش می ارزیده ، هم آدم با مرامی بوده و هم از نظر فنی کار بلد . خونه هم مال خود آقای حبیبیه ، خودش هم بازنسشته راه آهنه ، بنده خدا دخلش به خرجش نمیرسه و غیرتش هم قبول نمیکنه که تو خونه بشینه ، روبروی بانک صادرات سیگار میفروشه .
ساعتها بود که سردار رفته بود . باغچه سرریز شده و آب تو خیابون راه گرفته بود ، داشتم توی زمین فرو میرفتم ، طعم خاک نمناک که توی دهنم میرفت برایم مثل عسل شیرین و تاریکی و سیاهی زیر زمین که به چشمم می نشست مثل خواب صبح برایم رویایی و گوارا بود .
4/6/86
آبی تر آنیم که بی رنگ بمیر یم از شیشه نبودیم که با سنگ بمیریم
تقصیر کسی نیست که اینگونه غریبیم شاید که خدا خواست که دلتنگ بمیریم
فرار از تله
چند روز پیش پسرم محسن با بچّه های کوچه دم غروبی رفتند مسجد محّل ، وقتی دیر کرد دلم هُری ریخت و نگران شدم. اومدم دم در، دیدم با رفیقاش داره میاد . وقتی رسید دیدم چشاش اشک آلود و قرمز شدند . فکر کردم با کسی دعوا کرده ، ازش پرسیدم : بابا جون چی شده ؟ با بُغض گفت : بابا دوچرخه ام را از توی مسجد دزدیدند !!
امروز عصر پنج روزه که هنوز دو چرخه پیدا نشده و زبان بسته محسن که هر روز دم غروب میره مسجد محل دنبال دوچرخش به امید اینکه شاید پیداش کنه . یادم میاد زمانی که هم سن و سال محسن پسرم بودم ، تو یه داروخانه ایی پادو یی میکردم . کارم آوردن دارو از انبار که در زیر زمینی قرار داشت و چیدن اونا تو قفسه ها و البته نظافت بود و بعد که کارم تموم میشد کنار نسخه پیچ به کمک می ایستادم . او پیر مرد چشم هیزی بود که به ضرب رنگ مو ؛ موهایش را سیاه و با تراشیدن ریش و سبیل و پوشیدن لباسهای شیکِ اتُو کشیده ، تلاش مذبوحانه ایی در جوان نشان دادن خود میکرد .
آن موقع قرص ها و کپسول ها بصورت فله ایی در شیشه های بزرگ قرار داشتند و به تعدادی که در هر نسخه نوشته شده بود در پاکتهای سفید کوچکی قرار داده و بالای پاکت را تا زده و دو لبه آنرا کج میکردیم و روی پاکت مقدار مصرف برای بیمار نوشته میشد .
در بسیاری از موارد پیش می آمد که نسخه ایی به داروخانه می آمد و یک قلم از داروی اون موجود نبود ، بنابراین برای از دست ندادن نسخه با دستور نسخه پیچ که با صدای بلند بطوریکه صاحب نسخه متوجه بشود ، میگفت : احمد برو از انبار فلان دارو را بیار ! من باید جلدی سوار دوچرخه ی متعلق به داروخانه میشدم و به داروخانه های سطح شهر که همگی من را کاملاً میشناختند که من پادو فلان داروخانه هستم ، می رفتم و دارو را به عاریه گرفته و می آوردم ! بیمار بخت برگشته هم باید به انتظار برگشت من از انبار مینشست !!
همه ی داروخانه ها به همین منوال عمل میکردند . هر داروخانه دفتری داشت که داروهای عاریتی را در آن یادداشت میکردند و ماه به ماه با هم حساب و سر شکن میکردند .
یکی از روزها طبق معمول سوار بر دوچرخه فکسنی و اوراق داروخانه شدم و جهت آوردن دارویی از انبار !! به یکی دو داروخانه همجوار مراجعه کردم و چون دارو رو نداشتن ، راهی داروخانه بعدی شدم ، در بین راه ، در یکی از خیابانهای فرعی ، منتهی به خیابان اصلی که بافت قدیمی هم داشت متّوجه جمّعیتی انبوه شدم ، کنجکاویم تحریک شد . پیاده شده ، دو چرخه رابه دیوار تکیه داده و از یک نفر پرسیدم : چی شده ؟ او گفت : فیلم برداریه ! جمعیت را شکافته و جلو رفتم ، دیدم سکانس فیلمی با هنرپیشگان بنام آن روزگار در حال برداشت است . با دیدن بازیگر محبوبم چنان از خود بی خود شدم که دارو و انبار ومریض و همه و همه را فراموش کرده و چنان سر گرم شدم که گذشت زمان را از یاد بردم .وقتی به خود آمدم که جمّعیت رفته و عوامل فیلم در حال جمع آوری وسایل خود بودند . ناگهان یادم آمد که ای وای ........... ، سراسیمه بطرف دو چرخه دویدم ، اما هیچ اثری از دوچرخه نبود . نمی دانستم باید چیکار کنم ! ناچار با رنگی پریده و لبهایی آویزان به داروخانه مراجعت کردم . دو تا سیلی ، چند پس گردنی و قفا ، چند لگد و در کونی و یک گونی فحش و نا سزا و بد و بیراه نصیب آن روزم بود .
آقای دکتر عصرها به داروخانه می آمد ، بعضی وقتا ریس کلانتری هم پیشش بود و با هم چایی میخوردند و گپ میزدند ، گاهی در گوشی یه چیزایی بهم میگفتن و بلند بلند قهقه خندشون فضای داروخانه را پُر میکرد ، منم با خنده اونا لبخند میزدم و به بهانه تمیز کردن قفسه ها میرفتم نزدیکشون و گوش می ایستادم ببینم چی میگن ! صحبت مطب و تخت و معاینه و اینجور چیزا بود که من نمیدونستم ربطشون چیه ؟
فردای همان روزی که دوچرخه به سرقت رفته بود ، دکتر منو صدا کرد و گفت: احمد فردا صبح میری کلانتری پهلو ریس ، بش میگی آقای دکتر منو فرستاده . بعد با یه پاسبان میری داخل حیاط کلانتری ، اونجا پُره از دوچرخه های سرقتی ! میگردی و بهترین دو چرخه رو انتخاب میکنی و به پاسبان میگی : دو چرخه ما اینه !! گفتم :چشم آقای دکتر !
صبح روز بعد رفتم کلانتری و سفارش آقای دکتر رو انجام دادم و با یه دوچرخه رالی ماشی رنگِ تمیز با قاب کامل و جک وسط ، دینام دار و تیپ پیچی شده با قفل سویچی و یه زنگ بزرگ استیل و آینه ایی که روی سکانش بود از کلانتری زدم بیرون . دوچرخه ایی که همیشه آرزوی داشتنش رو داشتم !
امروز نشستم نوار ویدئویی فیلم سیاه سفید آن سالها را که برام خیلی خاطره داره رو نگاه کردم . رسیدم به همان لحظه هایی که پشت صحنه اش توی موج جمّعیت ، غافل از دوچرخه ی داروخانه و انبار و نسخه و دارو ، ایستاده بودم ! خیره شده بودم به صحنه های فیلم که اشک های داغ از گوشه چشمهام تا روی گردنم را شیار زند .
20 شهریور 1386